काठमाडौं– अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई कडा चेतावनी दिएका छन्। ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमा पोस्ट गर्दै भनेका छन्, “यदि इरानले अबको ठ्याक्कै ४८ घण्टाभित्र होर्मुज स्ट्रेटलाई पूर्ण रूपमा खुला गर्दैन र कुनै खतरा बिना सञ्चालन गर्न दिँदैन भने, अमेरिकी सेनाले इरानका विभिन्न पावर प्लान्टहरूमा हमला गरेर ध्वस्त पार्नेछ ! सबैभन्दा ठूलो प्लान्टबाट सुरु गरेर ! यस विषयमा ध्यान दिनुभएकोमा धन्यवाद।”

होर्मुज स्ट्रेट ४८ घण्टाभित्र नखोले इरानका पावर प्लान्टहरू ध्वस्त पार्नेछौं !

यो पोस्ट ट्रम्पले केही मिनेटअघि मात्र गरेका हुन्। यो चेतावनीले मध्यपूर्वको युद्धलाई थप तनावपूर्ण बनाएको छ। होर्मुज स्ट्रेट विश्वको तेल आपूर्तिको करिब २० प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ। इरानले यो स्ट्रेटलाई अमेरिका र इजरायलविरुद्ध युद्ध सुरु भएपछि प्रभावकारी रूपमा बन्द गरेको छ। यसले विश्वव्यापी तेल मूल्य आकाशिएको छ र आपूर्ति श्रृंखलामा समस्या निम्त्याएको छ।

घटनाक्रमको पृष्ठभूमि

अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि ठूलो सैन्य अभियान चलाएपछि इरानले प्रतिकारमा होर्मुज स्ट्रेट बन्द गरेको छ। इरानी क्रान्तिकारी गार्ड (IRGC) ले स्ट्रेटमा जहाजहरूमा ड्रोन, मिसाइल तथा माइन आक्रमण गरेका छन्। यसले तेल ट्याङ्करहरूको आवतजावत निकै घटाएको छ।

ट्रम्पले यसअघि पनि इरानलाई धम्की दिएका थिए। उनले नाटो सहयोगीहरूलाई “कायर” भनेर आलोचना गरेका थिए किनकि उनीहरूले स्ट्रेट खोल्न सहयोग नगरेको आरोप लगाए। ट्रम्पले भने “अमेरिकाले होर्मुज प्रयोग गर्दैन, तर अन्य देशहरूले प्रयोग गर्छन्। उनीहरूले नै यसलाई सुरक्षित राख्नुपर्छ। अमेरिका सहयोग गर्न तयार छ, तर आवश्यक पर्दैन।”

अन्य घटनाहरू

• इरानको मिसाइल हमला: शनिबार दक्षिणी इजरायलका दिमोना र अराद शहरमा इरानी बालिस्टिक मिसाइल हमलामा करिब १०० जना घाइते भएका छन्। दिमोनामा २७ र अरादमा ६८ जना घाइते भएका छन्। एक ५ वर्षकी बालिका र १२ वर्षका बालक गम्भीर घाइते छन्। इजरायली हवाई रक्षा प्रणालीले केही मिसाइल रोक्न सकेन। अस्पतालहरूमा ठूलो संख्यामा घाइतेहरू उपचाररत छन्। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले भने, “यो हाम्रो भविष्यको लागि कठिन साँझ हो। घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्छौं।”
• युएईमा हमला: शारजाह नजिकै एक जहाजमा अज्ञात प्रोजेक्टाइलले आक्रमण गरेको छ। क्रू सदस्यहरू सुरक्षित छन्।
• अस्ट्रेलियामा इन्धन संकट: अस्ट्रेलियाले इरान युद्धका कारण इन्धन आपूर्तिमा समस्या भए पनि रेसनिङ गर्ने योजना नभएको बताएको छ। ऊर्जा मन्त्री क्रिस बोवेनले भने, “हामीसँग ३८ दिनको पेट्रोल र ३० दिनको डिजेल तथा जेट इन्धन स्टक छ। दुई रिफाइनरी पूर्ण क्षमतामा चलिरहेका छन्।”
• बेलायतको पोजिसन: बेलायती परराष्ट्र मन्त्री यभेट कुपरले इरानको डिएगो गार्सियामा हमलाको निन्दा गरेका छन्। तर बेलायतले अमेरिका र इजरायलको भन्दा फरक स्थिति लिएको छ।
• ब्राजिलको आलोचना: ब्राजिलका राष्ट्रपति लुला दा सिल्भाले अमेरिकाको “उपनिवेशवादी” दृष्टिकोणको आलोचना गरे। उनले इरान युद्धलाई इराक युद्धसँग तुलना गर्दै भने, “इरानलाई आणविक बम बनाउँदैछ भन्ने बहानामा आक्रमण गरियो। सद्दामका रासायनिक हतियार कहाँ छन् ?”

यो युद्ध चौथो हप्तामा प्रवेश गरेको छ। ट्रम्पको ४८ घण्टे अल्टिमेटमले स्थिति थप जटिल बनाएको छ। इरानले यसलाई “अमेरिकी धम्की” भनेर खारेज गरेको छ। विश्वव्यापी तेल मूल्य उच्च रहँदा आर्थिक प्रभाव बढ्दै गएको छ।