काठमाडौँ। टर्कीको संसद् बुधबार अभूतपूर्व तनावको केन्द्र बन्यो। राष्ट्रपति रजेप तैयप एर्दोगानले इस्तानबुलका पूर्व प्रमुख अभियोजक अकिन गुर्लेकलाई न्यायमन्त्री नियुक्त गरेपछि शपथग्रहण प्रक्रियालाई लिएर सत्तारुढ र विपक्षी सांसदहरूबीच उग्र झडप भयो। धकेलाधकेल र मुक्का हानाहानसम्म पुगेको घटनामा केही सांसदहरूको अनुहार र हातमा चोट लागेको बताइएको छ।

शपथ रोक्ने प्रयास, स्थिति नियन्त्रणबाहिर

विपक्षी रिपब्लिकन पिपुल्स पार्टी (सीएचपी)का सांसदहरूले गुर्लेकलाई रोस्टम (मञ्च) पुग्नबाट रोक्न खोजेपछि संसद् भवनमा अराजक दृश्य देखिएको थियो। सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भिडियोहरूमा सांसदहरू एक–अर्कामाथि जाइलागेको र मुक्का हानेको दृश्य देखिन्छ।

सीएचपी अध्यक्ष ओजगुर ओजेलले नियुक्तिको कडा विरोध गर्दै एर्दोगानले “पार्टीको पहिचानमाथि प्रहार गरेको” आरोप लगाए। उनले भने, “भोलिको बिहानी आजभन्दा कठिन हुनेछ, तर हामी आत्मसमर्पण गर्ने छैनौं।”

विवादको जड : न्यायपालिकाको राजनीतिक प्रयोग?

अकिन गुर्लेकमाथि विगतमा विपक्षी नेताहरूविरुद्ध राजनीतिक प्रेरित मुद्दा चलाएको आरोप लाग्दै आएको छ। विशेषगरी इस्तानबुलका लोकप्रिय मेयर एकरेम इमामोग्लुसहित सीएचपीका शीर्ष नेतामाथि अभियोग दर्ता गराउने प्रक्रियामा उनको भूमिका विवादास्पद बनेको थियो।

विपक्षी सांसदहरूको तर्क छ—न्यायपालिकालाई “राजनीतिक हतियार” बनाउने व्यक्तिलाई न्यायमन्त्री नियुक्त गर्नु लोकतान्त्रिक मूल्यविपरीत हो। एक वरिष्ठ विपक्षी नेताले संसद्‌मै भने, “न्यायपालिकालाई प्रयोग गरेर विपक्षीको घाँटी रेट्ने व्यक्तिलाई हामी न्यायमन्त्रीका रूपमा स्वीकार गर्न सक्दैनौं।”

सत्तारुढ एके पार्टी (AKP)का प्रवक्ता ओमार चेलिकले भने विपक्षीको व्यवहारलाई असंसदीय ठहर गर्दै सरकारको निर्णयको बचाउ गरेका छन्। “जनताको मतबाट बनेको सरकारले गर्ने नियुक्तिमा अवरोध पुर्‍याउनु लोकतान्त्रिक आचरण होइन,” उनले भने, “न्यायपालिका स्वतन्त्र रूपमा चल्ने कुरामा सरकार प्रतिबद्ध छ।”

व्यापक राजनीतिक सन्दर्भ

टर्कीमा पछिल्ला वर्षहरूमा न्यायपालिका, सञ्चारमाध्यम र विपक्षी दलहरूमाथि दबाब बढेको आरोप अन्तर्राष्ट्रिय वृत्तमा पनि उठ्दै आएको छ। यस्तो अवस्थामा गुर्लेकको नियुक्ति केवल प्रशासनिक निर्णयभन्दा बढी राजनीतिक सन्देशका रूपमा हेरिएको छ।

संसद्‌भित्रको शारीरिक झडपले टर्कीको ध्रुवीकृत राजनीतिक अवस्थालाई झन् उजागर गरेको छ। लोकतान्त्रिक अभ्यासको केन्द्र मानिने संसद्‌मै हिंसात्मक दृश्य देखिनु देशको संस्थागत संवाद क्षीण हुँदै गएको संकेतका रूपमा विश्लेषण गर्न थालिएको छ।

घटनापछि स्थिति नियन्त्रणमा आएको बताइए पनि यो प्रकरणले टर्कीको राजनीतिक तापक्रम अझै बढाउने निश्चित देखिन्छ।