त्रिकोण होइन, बहुकोणीय प्रतिस्पर्धातर्फ क्षेत्र

सुर्खेत । फागुन २१ मा हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि सुर्खेत–२ यसपटक पूर्ण रूपमा नयाँ अनुहारहरूको अखडा बनेको छ । अघिल्ला निर्वाचनमा निरन्तर देखिँदै आएका स्थापित नेताहरू मैदान बाहिरिँदा यहाँ राजनीतिक शक्ति सन्तुलन नै पुनः परिभाषित हुने संकेत देखिएको छ ।

यो निर्वाचन क्षेत्रमा १७ जना उम्मेदवार चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । १४ जना दलगत र तीन जना स्वतन्त्र उम्मेदवार छन् । प्रमुख दलहरू नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले), नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले आ–आफ्ना नयाँ अनुहार अघि सारेका छन् ।

कांग्रेसको विरासत र नयाँ नेतृत्वको परीक्षा

लामो समयदेखि सुर्खेत–२ कांग्रेसका पूर्वकेन्द्रीय सदस्य तथा पूर्वमन्त्री हृदयराम थानीको निर्वाचन क्षेत्र मानिँदै आएको थियो । तर, स्वास्थ्य कारण देखाउँदै थानीले यसपटक निर्वाचन नलड्ने घोषणा गरेसँगै कांग्रेसले पहिलोपटक नारायणकुमार कोइरालालाई उम्मेदवार बनाएको छ ।

छ पटक निर्वाचन लडेका र तीनपटक विजयी थानीको राजनीतिक विरासत बोकेर मैदानमा उत्रिएका कोइरालाका लागि यो चुनाव व्यक्तिगत परिचयभन्दा धेरै ‘विश्वासको परीक्षा’ बनेको छ ।

एमाले र नेकपाको नयाँ प्रयोग

नेकपा (एमाले) ले सुर्खेत जिल्ला अध्यक्ष कुलमणि देवकोटालाई उम्मेदवार बनाएको छ । देवकोटा स्थानीय तहको राजनीति हुँदै पार्टी संगठनमा स्थापित भए पनि प्रतिनिधिसभा निर्वाचन उनका लागि पहिलो अनुभव हो ।

यता, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले झकबहादुर मल्ललाई मैदानमा उतारेको छ । माओवादी युद्धकालको चर्चित सुर्खेत जेलब्रेक घटनाका कमान्डर मल्ल ११ वर्षपछि पुनः संसदीय चुनावी प्रतिस्पर्धामा फर्किएका हुन् । पार्टीभित्रको असन्तुष्टि र एमालेको आन्तरिक विवादबाट फाइदा लिने रणनीतिमा नेकपा देखिन्छ ।

रास्वपाको ‘विद्रोही कार्ड’

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार रमेशकुमार सापकोटा यस क्षेत्रका लागि विशेष अर्थ राख्छन् । कांग्रेसकै राजनीतिबाट उदाएका सापकोटाले पार्टी परित्याग गर्दै रास्वपा रोजेपछि कांग्रेसको परम्परागत मत काट्ने रणनीतिमा छन् ।

कांग्रेसभित्रको असन्तुष्टि र नयाँ पार्टीप्रतिको आकर्षणलाई सापकोटाले आफ्नो बलियो आधार बनाउने प्रयास गरिरहेका छन् ।

समानुपातिक मतले के संकेत गर्छ ?

०७९ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको समानुपातिक मत हेर्दा सुर्खेत–२ मा एमाले सबैभन्दा ठूलो दल देखिन्छ । त्यसपछि क्रमशः नेपाली कांग्रेस, तत्कालीन माओवादी केन्द्र (हाल नेकपा) र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी छन् ।

तर, गठबन्धन र उम्मेदवार चयनका कारण अघिल्ला निर्वाचनका मत प्रवृत्तिहरू यसपटक यथावत् रहनेमा राजनीतिक वृत्त नै आश्वस्त छैन ।

स्थापित अनुहारको अनुपस्थिति, दलभित्रको असन्तुष्टि, नयाँ उम्मेदवारको महत्वाकांक्षा र विगतको मत विभाजन—यी सबै कारणले सुर्खेत–२ लाई यसपटक स्पष्ट त्रिकोणीयभन्दा पनि अनिश्चित बहुकोणीय प्रतिस्पर्धातर्फ धकेलेको छ ।

अन्ततः, यो निर्वाचन सुर्खेत–२ का मतदाताले ‘परिचित नाम’भन्दा ‘नयाँ विकल्प’ कत्तिको रोज्छन् भन्ने कुराको निर्णायक परीक्षण बन्ने देखिन्छ ।