चुनावी प्रचारमा ‘जनता माझ घुलमिल’ : उम्मेदवारहरू गोठमा गाई दुहिँदै, खेत जोत्दै, जिलेबी पकाउँदै !

काठमाडौं, १० माघ – आसन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचन (फागुन २१) नजिकिँदै जाँदा उम्मेदवारहरूले मतदाताको ध्यान खिच्न परम्परागत रूपमा ‘जनता माझ घुलमिल’ शैली अपनाउन थालेका छन्। गोठमा गाई दुहिने, भकारो सोहोर्ने, खेत जोत्नु, नाङ्लो–जाँतोमा सघाउने, साइकल चलाउने, उखु काट्ने, जिलेबी पकाउने जस्ता दैनिक काममा सक्रिय देखिन थालेका छन्।

यो शैली चुनावमा नयाँ होइन, तर सामाजिक सञ्जालको प्रभाव बढेसँगै यस्ता दृश्यहरू भाइरल बन्न थालेका छन्। टिकटक, फेसबुक र युट्युबमा यस्ता भिडियोहरूले लाखौं भ्यूज पाइरहेका छन्, जसले उम्मेदवारलाई तत्काल चर्चामा ल्याउँछ तर कतिपय अवस्थामा विवाद र आलोचनाको केन्द्र पनि बनाइदिन्छ।

निर्वाचन आयोगले पटक–पटक ‘देखावटी प्रचार’ बाट जोगिन सचेत गराउँदै आएको छ। आयोगका अनुसार, यस्ता गतिविधिले निर्वाचन आचारसंहिता उल्लंघन गर्न सक्छ र मतदातालाई भ्रममा पार्न सक्छ। तर उम्मेदवारहरूले यसलाई ‘जनताको दुःख बुझ्ने र श्रमको सम्मान गर्ने’ प्रयासका रूपमा व्याख्या गर्दै आएका छन्।

भाइरल भिडियोहरूले देखाएको चुनावी चटक

• ऋषि धमला (रौतहट–४, आम जनता पार्टी) टेलिभिजन कार्यक्रममा उत्तेजक प्रश्न सोधेर चर्चित पत्रकार ऋषि धमला अहिले चुनावी मैदानमा छन्। उम्मेदवारी दर्तापछि उनको सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भिडियोहरूले धेरैलाई आकर्षित गरेका छन्। एक भिडियोमा उनलाई साइकल चलाउँदै गाउँ घुमेको, अर्कोमा तातो तेलमा जिलेबी पकाउँदै गरेको, पार्किङ गरिएको ट्याक्टरमा बसेर किसानलाई मल–बीउ सहज बनाउने प्रतिबद्धता जनाएको, उखुबारीमा उखु बोकेर हँसियाले काटेको, ज्येष्ठ नागरिकको आँसु पुछ्दै भावुक भएको दृश्य देखिन्छ। समर्थकहरूले यसलाई ‘जनतासँग जोडिने प्रयास’ भनेका छन् भने आलोचकहरूले ‘देखावटी अभिनय’ र ‘भावनाको व्यापार’ भन्दै टिप्पणी गरेका छन्।
• सुधन गुरुङ (गोरखा–१, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी) नाम्लोसहित भारी बोकेर उकालो चढ्दै गरेको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा व्यापक फैलिएको छ। कतिपयले यसलाई ‘श्रमको सम्मान’ र ‘जनताको दुःख बुझ्ने’ संकेत मानेका छन्।
• सागर ढकाल (गुल्मी, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी) चर्को र प्रश्नात्मक शैली अपनाउँदै मतदातालाई सम्बोधन गरेका छन्। चुनावी सभा र सामाजिक सञ्जालमा उनले नेताहरूको पेशा, जिम्मेवारी र योगदानमाथि प्रश्न उठाएका छन्। “यहाँका जनता होटल चलाउन, पसल गर्न, गाडी चलाउन बाध्य छन्। तर नेताहरूले केही गर्नुपर्दैन ? छोराछोरी पाल्न नेताले काम गर्नु पर्दैन ? अहिलेसम्म नेताहरूले के गरे ? हामीले काम गरेर खाइरहेका छौं, नेताहरूले के गरे ?” उनले भनेका छन्। “भारत, चीन, अमेरिकाबाट बोलावट आइरहेको छ। तर के मैले आफ्नै गुल्मी बनाउन नपाउने ?” उनले आत्मविश्वासका साथ थपेका छन्। यसअघि उनी डडेलधुराबाट पनि उम्मेदवार बनेका थिए।
• खुट्टा ढोगेर भोट माग्ने भिडियो : एक उम्मेदवारले मतदाताको खुट्टा ढोगेर भोट मागेको भिडियो पनि भाइरल भएको छ। यसले केहीलाई भावुक बनाएको छ भने धेरैले चुनावी मर्यादा र राजनीतिक संस्कारमाथि प्रश्न उठाएका छन्।

मतदाताको प्रतिक्रिया र बहस

यी गतिविधिले चुनावी प्रचारलाई आम जनतासम्म छिटो पुर्‍याएको छ। सामाजिक सञ्जालले यस्ता दृश्यहरूलाई तत्काल फैलाउने भएकाले उम्मेदवारहरूले यसलाई प्रभावकारी माध्यम बनाएका छन्। तर राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन्—राजनीति गम्भीर विषय हो, यो केवल दृश्यात्मक प्रतिस्पर्धा बन्दै गएको छ।

कांग्रेस, एमाले जस्ता परम्परागत दलका उम्मेदवारहरू यस्ता चटकपूर्ण प्रचारमा तुलनात्मक रूपमा कम देखिएका छन्। उनीहरूले विचार, नीति र विकासको प्रतिबद्धतामा जोड दिइरहेका छन्।

अन्ततः मतदाताले चटक रोज्छन् कि विचार ? यसको जवाफ भने फागुन २१ को मतदानपछि मात्र स्पष्ट हुनेछ।