सिरहा : सिरहा कारागारमा सोमबार बिहानदेखि तनावग्रस्त स्थिति उत्पन्न भएको छ । कारागारका नाइके इन्द्रजित यादवसहित १३ जना कैदीबन्दीलाई अवैध गतिविधिमा संलग्न भएको आरोपमा पक्राउ गरेपछि अन्य कैदीहरूले तोडफोड र आगजनी गरेका छन् । जेलभित्रै सिरक, लुगा र अन्य सामग्रीमा आगो लगाइएको छ भने कैदीहरू छतमाथि चढेर नाराबाजी गरिरहेका छन् ।

जिल्ला सुरक्षा समितिको अनुगमनका क्रममा कारागारभित्रबाट एक थान कटुवा पेस्तोल, दुई राउन्ड गोली र नगद १ लाख २० हजार रुपैयाँ बरामद भएको छ । यसबाहेक चुरोट, सुर्ती लगायत प्रतिबन्धित सामग्री पनि जफत गरिएको छ । प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुरेन्द्र पौडेलका अनुसार, विशेष सूचनाका आधारमा सोमबार बिहान अपरेसन सञ्चालन गरिएको थियो । अपरेसनका क्रममा नाइके यादवको कोठाबाट बन्दुक, गोली र नगद फेला परेको थियो ।

“कारागारभित्र मदिरा, लागुऔषधको कारोबार, मोबाइल फोनको प्रयोग तथा चन्दाका नाममा जबर्जस्ती असुली हुँदै आएको सूचना थियो,” प्रजिअ पौडेलले भने, “यादवलाई पक्राउ गरेपछि उनी पक्षका कैदीहरूले तोडफोड र आगजनी गरेका छन् ।” नियन्त्रणमा लिइएका १३ जनालाई हात बाँधेर आँखामा पट्टी बाँधेर कारागारबाट निकालिएको थियो । उनीहरूलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिरहाको हिरासतमा राखिएको छ ।

प्रशासनका अनुसार, पक्राउ परेका कैदीहरू कर्तव्य ज्यान, डाका, अपहरण, ज्यान मार्ने उद्योग तथा लागुऔषधसम्बन्धी गम्भीर आपराधिक मुद्दामा संलग्न छन् । भाग्ने योजना बनाएको आरोप पनि लगाइएको छ ।

घटनापछि कारागारको अवस्था तनावपूर्ण बनेको छ । केही कैदीहरू छतमाथि चढेर ‘नाइके इन्द्रजितलाई फिर्ता गर’, ‘इन्द्रजित दाइ चाहियो’, ‘हाम्रो माग पूरा गर’, ‘सिडिओ, जेलर, एसपी मुर्दावाद’ जस्ता नाराबाजी गरिरहेका छन् । कारागारभित्र र बाहिर नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनाको बाक्लो उपस्थिति छ । स्थिति नियन्त्रणमा ल्याउन उच्च सतर्कता अपनाइएको छ ।

सिरहा कारागारको क्षमता १५० जना कैदी राख्ने रहे पनि हाल ४३६ जना कैदीबन्दी छन् । यो ओभरक्राउडिङले व्यवस्थापन र सुरक्षामा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । कारागार सुधार तथा कैदीहरूको व्यवस्थापनमा थप कडाइ र सुधार आवश्यक देखिएको स्थानीय राजनीतिक तथा सामाजिक अगुवाहरूले बताएका छन् ।

यो घटनाले नेपालका कारागारहरूमा हुने अवैध गतिविधि र नाइके प्रथा जस्ता समस्यालाई फेरि एकपटक उजागर गरेको छ । स्थिति कसरी नियन्त्रण हुन्छ र थप कारबाही कसरी अघि बढ्छ, त्यो हेर्न बाँकी छ ।