काठमाडौँ– फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा काठमाडौँ–६ यसपटक सामान्य निर्वाचन क्षेत्र रहेन। यहाँको प्रतिस्पर्धा दलहरूको शक्ति परीक्षण मात्र होइन, शहरी मतदाताको मनोविज्ञान र राजनीतिक दिशाको निर्णायक परीक्षा बनेको छ। प्रभावशाली नेताहरूको भीड, संगठनात्मक दबाब र विगतको अप्रत्यासित नतिजाले यो क्षेत्रलाई चुनावी नक्साको सबैभन्दा संवेदनशील क्षेत्रमध्ये एक बनाइदिएको छ।

६७ हजार ७५९ मतदाता रहेको काठमाडौँ–६ शहरी राजनीति बुझ्नका लागि प्रयोगशाला जस्तै छ। लैनचौर, सामाखुसी, असन, महाबौद्ध, बागबजार र पुतलीसडकजस्ता घना बस्ती मात्र होइन, टोखा र तारकेश्वरका विस्तारोन्मुख क्षेत्रसमेत समेटिएकाले यहाँ परम्परागत पार्टी निष्ठा र नयाँ राजनीतिक धारबीच तीव्र टकराव देखिन्छ।

२०७९ सालको निर्वाचनमा रास्वपाका शिशिर खनालको जितले काठमाडौँ–६ को राजनीतिक चरित्र नै बदलिदियो। ठूला दलका संगठन र अनुभवी नेताहरूलाई उछिनेर आएको त्यो नतिजा असन्तुष्ट शहरी मतदाताको चेतावनी थियो। त्यसयता काठमाडौँ–६ ‘सुरक्षित क्षेत्र’ भन्ने दलहरूको भ्रम टुटेको छ।

नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार सबुजकृष्ण बानियाँका लागि यो चुनाव व्यक्तिगत जित–हारभन्दा धेरै ठूलो छ। जिल्ला सभापतिको हैसियतमा हार बेहोर्नु कांग्रेसको संगठनात्मक क्षयको प्रत्यक्ष सन्देश हुने भएकाले पार्टी नेतृत्वले यहाँ उच्च जोखिम लिएको छ। गगन थापाको सभापतित्वपछि पहिलो ठूलो शहरी परीक्षा यही क्षेत्र बनेको छ।

नेकपा एमालेका उम्मेदवार अमन मास्केले प्रदेशसभा र मन्त्री पद त्यागेर संघीय राजनीति रोज्नु आफैंमा राजनीतिक दाउ हो। विकास बजेट र स्थानीय पहुँच उनको बलियो पक्ष भए पनि शहरी मतदातामाझ ‘पुरानै अनुहार’ भन्ने आलोचना उनले झेल्नुपर्ने देखिन्छ। काठमाडौँ–६ एमालेका लागि विगत जोगाउने कि भविष्य गुमाउने भन्ने निर्णायक मोडमा पुगेको छ।

नेकपाका हिमाल शर्मा शहरी क्षेत्रमा पार्टीको उपस्थिति पुनःस्थापित गर्ने चुनौती बोकेर मैदानमा छन्। संगठनको सीमितता र प्रतिस्पर्धी दलको आक्रामक प्रचारका बीच शर्मा व्यक्तिगत परिचय र स्थानीय बसोबासलाई आधार बनाउँदैछन्। तर शहरी मतदाता फेरि पुरानै धारमा फर्किन्छ कि नयाँ विकल्प रोज्छ भन्ने प्रश्न अझै खुला छ।

रास्वपाका शिशिर खनाल यसपटक ‘सरप्राइज उम्मेदवार’ होइनन्। अघिल्लो निर्वाचनमा मौन समर्थन पाएका उनी अहिले प्रत्यक्ष मूल्यांकनको घेरामा छन्। पाँच वर्षे कार्यकालको प्रभाव, संसदमा देखिएको भूमिकाले मतदाता सन्तुष्ट भए कि भएनन् भन्ने प्रश्नले उनको जित–हार निर्धारण गर्नेछ।

राप्रपाका उद्धवराज भेटुवालको उम्मेदवारीले प्रतिस्पर्धालाई त्रिकोणात्मक मात्र होइन बहुकोणात्मक बनाएको छ। नयाँ अनुहार र युवा जोश भए पनि पार्टीको सीमित आधार उनको मुख्य चुनौती हो।

समग्रमा काठमाडौँ–६ को चुनाव व्यक्तिभन्दा बढी राजनीतिक प्रवृत्तिको टकराव हो—पुराना दल बनाम नयाँ शक्ति, संगठन बनाम असन्तुष्टि, विकास बजेट बनाम वैचारिक विश्वसनीयता। यहाँको नतिजाले काठमाडौं मात्र होइन, शहरी नेपालको आगामी राजनीतिक मार्गचित्र कोर्ने संकेत दिनेछ।