इस्लामाबाद । अमेरिका र इरानबीच पाकिस्तानको मध्यस्थतामा सुरु भएको शान्ति वार्ता अहिले अप्रत्यक्ष रूपमा अघि बढिरहेको छ। स्रोतहरूका अनुसार दुवै देशका प्रतिनिधिहरू प्रत्यक्ष आमनेसामने नभई पाकिस्तानी मध्यस्थमार्फत संवाद गरिरहेको बीबीसीले उल्लेख गरेको छ ।

दक्षिण एशिया संवाददाता अजादेह मोशिरीका अनुसार, यद्यपि वार्ता अप्रत्यक्ष छ, यो क्षण अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिएको छ। पछिल्ला छ हप्ताको युद्ध र गहिरो अविश्वासबीच यस्तो संवाद सम्भव हुनु नै ठूलो उपलब्धि भएको उनको विश्लेषण छ। यदि यसले प्रत्यक्ष वार्ताको ढोका खोल्यो भने पाकिस्तानका लागि ऐतिहासिक कूटनीतिक सफलता हुनेछ।

वार्ताबाट के नतिजा निस्कन्छ भन्नेमा विश्वको ध्यान केन्द्रित छ—के युद्धविराम लम्बिन्छ? के कुनै औपचारिक सम्झौता हुन्छ? वा कम्तीमा संवाद जारी राख्ने प्रतिबद्धता आउँछ? यी प्रश्नहरू अहिले निर्णायक बनेका छन्।

यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले वार्ता सुरु भएसँगै कडा प्रतिक्रिया दिएका छन्। उनले इरान “ठूलो रूपमा हारिरहेको” दाबी गर्दै आफ्नो प्रशासनले इरानको नौसेना, वायुसेना र क्षेप्यास्त्र क्षमतामा गम्भीर क्षति पुर्‍याएको बताएका छन्। साथै, उनले हर्मुज जलडमरूमध्य मा समुद्री मार्ग सुरक्षित बनाउन अमेरिका सक्रिय रहेको दाबी पनि गरेका छन्।

इस्लामाबाद बनेको कूटनीतिक केन्द्र

पाकिस्तानमा यस्तो स्तरको अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीति विरलै देखिएको छ। राजधानीको ‘रेड जोन’ क्षेत्रमा कडा सुरक्षा व्यवस्थाबीच विश्वभरका पत्रकारहरू भेला भएका छन्। जिन्ना कन्भेन्सन सेन्टरमा सञ्चारमाध्यमका लागि विशेष व्यवस्था गरिएको छ, जहाँ ठूला स्क्रिनमार्फत विश्वका प्रमुख टेलिभिजन च्यानलहरूले प्रत्यक्ष प्रसारण गरिरहेका छन्।

अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स पाकिस्तान पुगेपछि सेरेना होटलमा बसेका छन्, जहाँ उनले प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफ लगायत शीर्ष नेताहरूसँग भेटवार्ता गरेका छन्। इरानी प्रतिनिधिमण्डलले पनि शरीफसँग छुट्टै भेट गरेको बताइएको छ।

वार्ताका मुख्य अड्चनहरू

यो वार्ता सजिलो भने छैन। धेरै संवेदनशील मुद्दाहरू अझै अनसुल्झिएका छन्—

• लेबननमा युद्धविराम: हिजबुल्लाह र इजरायलबीचको द्वन्द्वले अमेरिका–इरान सहमति प्रभावित भइरहेको छ।
• इरानका क्षेत्रीय सहयोगीहरू: इरानले आफ्नो ‘रेजिस्टेन्स नेटवर्क’ त्याग्ने संकेत दिएको छैन।
• अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्ध: इरानले अर्बौं डलर बराबरको ‘फ्रिज गरिएको सम्पत्ति’ फुकुवा गर्न माग गरेको छ।
• आणविक कार्यक्रम: इरानको आणविक क्षमताबारे अमेरिका अझै कडा अडानमा छ।
• हर्मुज जलडमरूमध्य: विश्वको ऊर्जा आपूर्ति निर्भर रहेको यो मार्ग अझै पूर्ण रूपमा खुल्न सकेको छैन।

समग्रमा, इस्लामाबादमा सुरु भएको यो वार्ता केवल एक कूटनीतिक कार्यक्रम मात्र होइन—यो गहिरो अविश्वास, शक्ति संघर्ष र क्षेत्रीय तनावबीच शान्तिको सम्भावनाको परीक्षण हो।

अहिलेको अवस्था हेर्दा बाटो कठिन देखिन्छ, तर संवाद सुरु हुनु नै एउटा ठूलो कदम हो। अबको प्रश्न एउटै छ—के यो संवादले युद्ध अन्त्यतर्फ लैजान्छ, वा फेरि अर्को संकटतर्फ?