काठमाडौँ । अमेरिका र इरानबीच पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा सुरु हुन लागेको उच्चस्तरीय शान्ति वार्ताअघि रूसले सबै पक्षलाई संयमता अपनाउन कडा अपिल गरेको छ। रूसको विदेश मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जालमार्फत वक्तव्य जारी गर्दै वार्तालाई जोखिममा पार्ने कुनै पनि कदमबाट टाढा रहन आग्रह गरेको हो। “यस महत्वपूर्ण अवसरलाई कमजोर पार्ने गतिविधिबाट टाढा रहनुहोस्,” रूसले भनेको छ।

यो अपिल यस्तो समयमा आएको हो, जब विश्व समुदायको ध्यान इस्लामाबादतर्फ केन्द्रित छ। करिब छ हप्तादेखि जारी अमेरिका–इरान युद्धपछि भएको अस्थायी युद्धविरामलाई स्थायी शान्तिमा रूपान्तरण गर्ने प्रयासका रूपमा यो वार्ता हेरिएको छ।

यसैबीच, पाकिस्तानले वार्ताको कूटनीतिक व्यवस्थापन तीव्र बनाएको छ। प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले इरानी प्रतिनिधिमण्डलसँग भेटवार्ता गर्दै क्षेत्रीय तथा वैश्विक शान्तिका लागि पाकिस्तानले मध्यस्थकर्ताको भूमिका निरन्तर निभाउने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएका छन्। इरानी संसद्का अध्यक्ष मोहम्मद बागेर गालिबाफ र विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीसहितको टोलीसँगको भेटमा उनले “अर्थपूर्ण नतिजा” निकाल्न सहकार्य आवश्यक रहेको बताएका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय चासो बढ्दै जाँदा विश्वभरका सञ्चारमाध्यम पनि इस्लामाबादमा केन्द्रित भएका छन्। पाकिस्तानका सूचना मन्त्री अताउल्लाह तरारका अनुसार अमेरिका, इरानसहित चीन, जापान, जर्मनी, साउदी अरेबिया र कोरियाबाट करिब ५० जना पत्रकार इस्लामाबाद पुगिसकेका छन्। जिन्ना कन्भेन्सन सेन्टरमा अत्याधुनिक सञ्चार सुविधा सहितको मिडिया केन्द्र स्थापना गरिएको छ।

यता, कूटनीतिक तहमा पनि तीव्र गतिविधि देखिएको छ। फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोंले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानसँग वार्ताबारे छलफल गर्दै युद्धविराम पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उनले होर्मुज जलडमरूमध्यमा सुरक्षित र स्वतन्त्र आवागमन तत्काल पुनःस्थापना गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने ऊर्जा बजारतर्फ संकेत गर्दै ठूलो संख्यामा खाली तेल ट्यांकरहरू अमेरिकातर्फ गइरहेको बताएका छन्। उनले अमेरिका विश्वकै उच्च गुणस्तरको तेल र ग्यासको स्रोत भएको दाबी गर्दै ऊर्जा आपूर्तिमा आफ्नो भूमिका जोड दिएका छन्।

पाकिस्तानभित्र पनि वार्तालाई ऐतिहासिक अवसरका रूपमा लिइएको छ। सिनेटर शेरी रहमानले “आज सिंगो पाकिस्तान शान्तिका पक्षमा एकजुट भएको” बताउँदै युद्ध जित्नु भन्दा शान्ति स्थापना गर्नु अझ कठिन र महत्वपूर्ण हुने धारणा राखिन्।

समग्रमा, इस्लामाबाद वार्ता केवल दुई देशबीचको संवाद मात्र नभई मध्यपूर्वको भविष्य, विश्व अर्थतन्त्रको स्थिरता र अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति सन्तुलनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको निर्णायक क्षणका रूपमा हेरिएको छ। अबको केही दिनमा हुने प्रगति वा असफलताले विश्व राजनीतिमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने निश्चित देखिन्छ।