काठमाडौं / वाशिंगटन — संयुक्त राज्य अमेरिका ले इरान विरुद्ध सुरु गरेको युद्धको पहिलो ६ दिनमै करिब ११.३ अर्ब अमेरिकी डलर खर्च भएको अमेरिकी रक्षा विभाग (पेन्टागन) ले जनाएको छ। तर यो रकममा सैन्य तयारी र अन्य धेरै खर्च समावेश नभएकाले युद्धको वास्तविक लागत अझ धेरै हुन सक्ने अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

पेन्टागनका अधिकारीहरूले अमेरिकी संसद अमेरिकी कांग्रेस लाई गोप्य ब्रीफिङमार्फत उक्त अनुमान जानकारी गराएका हुन्। स्रोतका अनुसार यो खर्च युद्धको सुरुवाती ६ दिनको मात्रै हो, जबकि अहिले युद्ध १२औँ दिन मा प्रवेश गरिसकेको छ।

यसबीच मध्यपूर्वमा युद्ध थप चर्किँदै गएको छ। बुधबार रातिदेखि बिहीबार बिहानसम्म बेइरुट र तेहरान मा लगातार हवाई आक्रमण हुँदा ठूलो विस्फोटको आवाज सुनिएको छ।

लेबनानमा इजरायली आक्रमण

इजरायल ले बुधबार राति र बिहीबार बिहान लेबनान भरि दुई दर्जनभन्दा बढी स्थानमा हवाई आक्रमण गरेको जनाएको छ।

लेबनानी अधिकारीहरूका अनुसार राजधानी बेइरुट मा मात्र कम्तीमा ७ जनाको मृत्यु भएको छ भने दर्जनौँ घाइते भएका छन्।

इजरायलले गरेको बमबारी विशेषगरी हिज्बुल्लाह को प्रभाव क्षेत्र मानिने दक्षिणी उपनगरहरूमा केन्द्रित रहेको छ। पछिल्ला केही दिनमा हजारौँ सर्वसाधारण त्यहाँबाट विस्थापित भएका छन्।

लेबनानी सरकारी तथ्याङ्कअनुसार इजरायली आक्रमण सुरु भएयता ६०० भन्दा बढी मानिस मारिएका छन् भने ८ लाखभन्दा बढी नागरिक विस्थापितभएका छन्।

खाडी क्षेत्रमा पनि तनाव

यसैबीच फारसी खाडी क्षेत्रका केही देशहरूले बुधबार इरानबाट आएको आक्रमण अवरोध गरेको बताएका छन्।

तेहरानका स्थानीय बासिन्दा र सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार शहरका सडक चेकपोस्टहरूमा तैनाथ बासिज मिलिसिया माथि ड्रोन आक्रमण भएको छ। यस घटनामा केही व्यक्तिको मृत्यु भएको बताइएको छ।

यस प्रकारका आक्रमण नयाँ प्रकारको रणनीति भएको बताइँदै आएको छ, जसका कारण शहरभित्र आवतजावत गर्न समेत नागरिकहरू त्रसित बनेका छन्।

तेलको मूल्य १०० डलर पार

युद्धले विश्व ऊर्जा बजारलाई पनि प्रभावित गरेको छ। विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेको छ।

इरान ले विश्वको करिब पाँच भागको एक भाग तेल आपूर्ति हुने महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग हर्मुज जलडमरू बन्द गर्न सक्ने चेतावनी दिएपछि बजारमा चिन्ता बढेको हो।

यसबीच अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी का ३० भन्दा बढी सदस्य देशहरूले आपतकालीन तेल भण्डार बजारमा पठाउने घोषणा गरेका छन्।

अमेरिकी ऊर्जा विभाग ले आगामी चार महिनामा आफ्नो रणनीतिक भण्डारबाट १७ करोड २० लाख ब्यारेल तेल बजारमा पठाउने योजना सार्वजनिक गरेको छ।

इरानमा मृतक संख्या १,३०० भन्दा बढी

इरान मा युद्धका कारण भएको मृतक संख्या अझै स्पष्ट छैन। तर संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि इरानका प्रतिनिधि अमिर सइद इरावानी ले संयुक्त राष्ट्रसंघ को सुरक्षा परिषदमा जानकारी दिँदै १,३४८ जना सर्वसाधारणको मृत्यु भएको बताएका छन्।

यस्तै, इरानले गरेको मिसाइल र ड्रोन आक्रमणमा इजरायल र खाडी क्षेत्रका केही देशहरूमा पनि दर्जनौँ मानिस मारिएको बताइएको छ।

हर्मुज नजिक जहाजमाथि आक्रमण

बुधबार बिहान हर्मुज जलडमरू नजिक तीनवटा मालवाहक जहाजमाथि आक्रमण भएको छ।

इरानले फारसी खाडीबाट आफ्नो अनुमति बिना कुनै जहाज आवतजावत गर्न नपाउने चेतावनी दिँदै आएको छ। ती आक्रमणमध्ये कम्तीमा एउटा आक्रमणको जिम्मेवारी अप्रत्यक्ष रूपमा इरानले लिएको देखिएको छ।

बैंकहरू बन्द

तनाव बढ्दै जाँदा सिटी बैंक र एचएसबीसी लगायतका अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्थाहरूले फारसी खाडी क्षेत्रमा रहेका केही कार्यालय अस्थायी रूपमा बन्द गरेका छन्।

इरानले क्षेत्रका अमेरिकी र इजरायली बैंकहरूलाई लक्ष्य बनाउन सक्ने चेतावनी दिएको थियो। यो चेतावनी तेहरानमा रहेको बैंक सेपाह सँग सम्बन्धित भवनमा हवाई आक्रमण भएपछि आएको हो।

विद्यालयमा बमबारीको विवाद

यसैबीच पेन्टागनको प्रारम्भिक अनुसन्धानले इरानको एउटा विद्यालयमा भएको घातक आक्रमण अमेरिकाबाट भएको संकेत गरेको छ।

उक्त आक्रमणमा १७५ जनाको मृत्यु भएको छ, जसमा अधिकांश बालबालिका रहेका थिए। अनुसन्धान अनुसार पुरानो लक्ष्य जानकारी प्रयोग गर्दा यस्तो घटना भएको हुन सक्छ।

यसअघि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले त्यसको जिम्मेवारी इरानमाथि पनि पर्न सक्ने बताएका थिए।

नयाँ सर्वोच्च नेता सार्वजनिक नभएको रहस्य

यसैबीच इरानका नयाँ सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनी अझै सार्वजनिक रूपमा देखा परेका छैनन्।

५६ वर्षीय मोज्तबा खामेनीले सोमबार आफ्ना पिता आयातोल्लाह अली खामेनी को हत्या भएपछि पद सम्हालेका थिए।

इरानी अधिकारीहरूका अनुसार उनको स्थान सार्वजनिक नहोस् भन्ने सुरक्षात्मक कारणले उनी सार्वजनिक नभएका हुन्। साथै अमेरिकी–इजरायली प्रारम्भिक आक्रमणमा उनी घाइते भएको सम्भावना पनि बताइएको छ।