१०६ नयाँ अनुहार, ११ महिला र ‘युवा संकेत’

काठमाडौं, ६ माघ: नेपाली कांग्रेस यसपटक पुरानो बाटोबाट मोडिएको छ। गठबन्धनको सहाराबाट चुनाव लड्दै आएको पार्टीले प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका सबै १६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा एक्लै उम्मेदवारी दिएको छ। यो निर्णय केवल चुनावी गणित होइन, कांग्रेसको राजनीतिक मनोविज्ञान र नेतृत्व परिवर्तनपछि आएको रणनीतिक संकेतका रूपमा हेरिएको छ।

फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि कांग्रेसले कुनै पनि दलसँग तालमेल गरेन। विगतका चुनावमा वाम गठबन्धनविरुद्ध मोर्चाबन्दी गर्दै आएको कांग्रेस यसपालि ‘एक्लै भिड्ने’ निष्कर्षमा पुगेको हो। विशेष महाधिवेशनबाट गगन थापाको नेतृत्वमा आएको नयाँ केन्द्रीय कार्यसमितिले यसअघि महासमिति बैठकले गरेको निर्णयलाई निरन्तरता दिँदै १६५ क्षेत्रमै उम्मेदवारी दिने बाटो रोज्यो।

यद्यपि, राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनमा भने कांग्रेसले फरक रणनीति अपनाएको छ। माघ ११ गते हुने राष्ट्रिय सभा निर्वाचनका लागि एमाले र लोसपासँग तालमेल गरिएको छ। यो निर्णय शेरबहादुर देउवा सभापति रहँदै गर्दा गरिएको थियो, जुन अहिले पनि कार्यान्वयनमै छ। तर प्रतिनिधि सभामा भने कांग्रेसले स्पष्ट रूपमा गठबन्धनको अध्याय बन्द गरेको छ।

नयाँ अनुहारको भर, पुराना नेताको ‘ब्रेक’

कांग्रेस प्रवक्ता देवराज चालिसेका अनुसार १६५ उम्मेदवारमध्ये १०६ जना पूर्ण रूपमा नयाँ अनुहार हुन्। “१६५ उम्मेदवार खडा गरेका छौं, जसमा ११ जना महिला हुनुहुन्छ,” उनले भने, “यसअघि प्रत्यक्षतर्फ जम्मा ५ जना महिलाले मात्र टिकट पाएका थिए। यसपालि त्यो संख्या दोब्बरभन्दा बढी छ।”

यो तथ्य आफैंमा कांग्रेसको उम्मेदवार छनोटमा आएको संरचनागत परिवर्तनको संकेत हो। पार्टीले युवालाई पनि स्पष्ट प्राथमिकता दिएको छ। काठमाडौं–४ मा सचिन तिमल्सेना, इलाम–१ मा निस्कल राई र रोल्पामा सुदनकुमार ओली जस्ता नामहरू त्यसको उदाहरण हुन्।

चालिसे भन्छन्, “समयको चापबीच पनि हामीले प्रत्यक्ष उम्मेदवारीलाई समावेशी बनाउन खोजेका छौं। पार्टीका सबै पक्षलाई समेट्ने प्रयास भएको छ। कमजोरी छन्, सच्याउँदै जान्छौं।”

उम्मेदवार छनोटमा आग्रह वा पूर्वाग्रह नराखिएको दाबी कांग्रेसको छ। क्षेत्र, जिल्ला र प्रदेशबाट आएका सिफारिसलाई प्राथमिकता दिँदै १३ सदस्यीय संसदीय बोर्डमार्फत टिकट बाँडिएको पार्टीको भनाइ छ।

दोहोरो टिकट र आधिकारिक उम्मेदवार

कतिपय निर्वाचन क्षेत्रमा दुई जनाले टिकट लिएर उम्मेदवारी दर्ता गर्न खोजेको अवस्था पनि देखिएको छ। त्यस्ता स्थानमा पार्टीले आधिकारिक उम्मेदवार को हो भन्ने कुरा निर्वाचन अधिकृत कार्यालयलाई औपचारिक रूपमा जानकारी गराउने जनाएको छ।

सुनसरी–३ मा विजयकुमार गच्छदार र बेदनारायण गच्छदार दुवैका नाममा टिकट गए पनि अन्ततः विजयकुमार गच्छदारले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। नवलपुर–१ मा बालकृष्ण घिमिरे र नवलपरासी–२ मा देवेन्द्रराज कँडेल उम्मेदवार बनेका छन्।

‘हेभीवेट’ नेताहरू बाहिर

यसपटकको उम्मेदवार सूचीमा कांग्रेसका धेरै स्थापित र प्रभावशाली अनुहार देखिँदैनन्। निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा, निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का, निवर्तमान उपसभापति धनराज गुरुङ, पूर्वउपसभापति गोपालमान श्रेष्ठ, पूर्वमहामन्त्री शशांक कोइराला, पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंह, पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकजस्ता नेताहरू चुनावी मैदानमा छैनन्।

यसले कांग्रेसभित्र पुस्तान्तरणको प्रयास मात्र होइन, ‘जित्न सक्ने’ उम्मेदवार छान्ने नाममा नेतृत्व स्वयं पछि हटेको सन्देश पनि दिएको छ।

गुट होइन, जित्ने क्षमता ?

कांग्रेसले गुटका आधारमा नभई जित्न सक्ने नेताहरूलाई उम्मेदवार बनाइएको दाबी गरेको छ। रोचक कुरा के छ भने, यसपालि महाधिवेशन प्रतिनिधिहरू पनि प्रत्यक्ष उम्मेदवार बनेका छन्—जुन अभ्यास विगतमा दुर्लभ थियो।

गठबन्धन बिना, नयाँ अनुहारको भरमा र पुराना नेताको अनुपस्थितिमा कांग्रेस चुनावी मैदानमा उत्रिएको छ। यो रणनीति जोखिमपूर्ण पनि छ, सम्भावनायुक्त पनि। यसको राजनीतिक परिणाम भने फागुन २१ पछि मात्र स्पष्ट हुनेछ।

सूची: