तनहुँ,१ मंसिर । तनहुँको व्यास नगरपालिकाका कृषि प्राविधिक र आलु व्यापारीको मिलेमतोमा बीउ आलुमा बदमासी भएको सार्वजनिक भएको छ । सरकारी कर्मचारी र व्यापारीले बीउ आलु भन्दै बजारमा पुर्र्याएका छन् । बजारमा बीउ आलुको निकै माग छ । चर्काे मागको माहोलमा बीउ आलुमा कर्मचारी र व्यापारीको योजनामा चरम बदमासी भएको हो ।

बीउ आलुको साटो बजारमा भण्डार गरिएको अप्रमाणित आलु गुणस्तरीय भन्दै किसानलाई बिक्री गरिएको छ । तनुहु व्यास नगरपािलकाका कृषि प्राविधिक मनबहादुर विक र पोखराका आलु व्यापारी सन्दिप बर्माको मिलेमतोमा बीउ आलुमा बदमासी भएको खुलासा भएको हो । कृषि प्राविधिक विक र व्यापारी बर्माले फर्जी कागज बनाएर अप्रमाणति बीउ किसानलाई बिक्री गरेको काभ्रेका कृषकले बताएका छन् । नगरका प्राविधिक विक र व्यापारीको मिलेमतोमा साढे १६ टन बीउ आलु बजारमा पुराइएको खुलासा भएको छ । एबीसी टेलिभिजनको कृषि बहस कार्यक्रममा बीउ आलुमा भएको बदमासीको कृषक राजेन्द्र थापाले खुलासा गरेका हुन् ।

नेपालमा करिब २० लाख दाना बीउ आलुको माग हुन्छ । नार्कको अनुसन्धानबाट ३ लाख बीउ आलु तयार गरिन्छ । वैज्ञानिकहरुका अनुसार एउटा बीउ आलु उत्पादन गर्न प्रति बीउ आलु दानामा औसत १५ रुपैया पर्दछ बजारमा माग बद्दो छ । तर बीउ आलु किसानले सहजै पाउन कठिन छ । बीउ बिजन सम्बन्धी नियमन अनुगमन गर्ने मा भएको चरम बदमासी भएमा कार्वाही हुने कानुनी व्यस्था छ । बीउ बिजन ऐन संशोधन २०६४ को दफा १९ अनुसार कानुनी कार्वाही गर्ने व्यवस्था छ । यो ऐन मुद्दामा सरकारी बादी हुनेछ । यस्तो कानुनी व्यवस्था हुदा हुदै सरकारी अधिकारीहरुले नै बदमासी गरेको भेटिएको छ । यद्यपी सरकारले सिड भिजन २०२० घोषणा गरेको छ । सरकारी घोषणा भएपनि कृषकले बीउ नपाउने अवस्था छ । तर सरकारी अधिकारीहरु कृषकको घर खेतमै गुणस्तरीय बीउ पुराउने भिजनको लक्ष्य भएको बताउन छोड्दैनन्

बीउ आलु उत्पादन गर्न प्राविधिक हिसाबले कठिन कार्य हो नै, यसैमा पनि बजारमा बीउ आलुको अत्याधिक माग छ । आन्तरिकरुपमा बीउ आलु किसान कहां पुराउन सरकारी तथा सूचिकृत बीउ उत्पादकहरुलाई हम्मे हम्मे परेको छ । बजारमा बीउ आलुको सिजनमा चर्काे मागको अवसर पारेर सरकारी कर्मचारी र व्यापारीको मनलाग्दी भएको हो । बीउ बीजन ऐन २०४५ अनुसार दोषीलाई कार्वाही गरि कृषकलाई सहज बीउ पाउने व्यवस्था गर्न राज्य बढी जिम्मेवार बन्नुपर्छ ।