काठमाडौं, ४ मंसिर । नेपाल कृषिप्रधान देश भएपनि अधिकांस खाद्य उपज बाहिर मुलकबाट आयात गर्नु पर्ने बाध्यता अवस्था छ । मुख्य आयात गर्ने मुलुक भारत हो । भारतले समेत आन्तरिक माग पुरा गर्न नसकेको भन्दै नेपाल निर्यातमा रोक लगाएपछि नेपाली बजारमा प्याजको अभाव भएको हो ।

आन्तरिक उतदन कम र आयातमा निर्भर रहनुपर्ने अवस्थाले प्याजको बजारमा चरम अभाव भएको छ । नेपालमा ५ लाख टन प्याजको माग छ । आन्तरिक उत्पादन मागको ४० प्रतिशत मात्रै पूर्ति हुने गर्दछ । सरकारी तथ्यांक अनुसार हालसम्म नेपालमा २० हजार हेक्टरमा प्याज खेति गरिदै आएको छ । आन्तरिक उत्पादनले बजारको माग पुरा गर्न नसक्ने भएकोले आयातमा निर्भर रहनु परेको छ । आयातित प्याज पनि भारतले रोक लगाएपछि बजारमा झनै अभाव बढेको हो । बजारमा अभाव बढेपछि प्याजको मूल्य आकाशिएको उपभोक्ता बताउछन् ।

आन्तरिक उत्पादनले बजार धान्न सकेको छैन । चीन भारतबाट आयात गर्नुको विकल्प छैन। त्यसैमा पनि भारतले यस वर्ष प्याजको उत्पादन बाढी कारण कमी भएपछि निर्यात होइन, आयात गरिरहेको छ । प्याजको अभाव दक्षिण एशियाली मुलुक छ भन्ने तथ्य बंगलादेशको प्रधानमन्त्रीले प्याजको भाउ बढेपछि उपभोग नगर्ने खबर सार्वजनिक भएको थियो । यसैले पनि पुष्टि गर्छ कि प्याजको उत्पादन दक्षिण एशियाली मुलुक नेपाल भारतमा कमी भएको छ । भारतले प्याज निर्यातमा रोक लगाएको छ । चीनबाट प्याज ल्याउनको लागि समय लाग्ने भएकोले प्याज बजारमा बिक्री गर्न गाह्रो भएको व्यापारीहरु बताउछन्

राजधानीमा मात्रै दैनिक १ सय टन प्याजको माग छ, तर पछिल्लो तथ्याकं अनुसार दैनिक ६५ टन बजारमा खपत हुन्छ । भन्सार विभागका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा ५ अर्ब ६२ करोड २५ लाख रुपैया“ बराबरको प्याज आयात भएको थियो । काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै दैनिक २ सय ७० मेट्रिक टन प्याज खपत हुन्छ । आन्तरिक उत्पादन भन्दा पनि बाह्रय आयातबाट प्याजको माग पुरा गरेको कालीमाटी तरकारी बजारले बताएको छ ।